Κανονισμός Εκπόνησης Διατριβής

2.1.α. Ερευνητική Εργασία – Διάλεξη

Στόχος και σκοποί
Η διδακτική ενότητα Θ03ΥΠ : «Ερευνητική Εργασία – Διάλεξη», αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια του 9ου ακαδημαϊκού εξαμήνου και η παρακο­λούθησή της είναι υποχρεωτική· εντάσσεται στο Πρόγραμμα Σπουδών ως μάθημα κορμού, έχει ιδιαίτερη σημασία στο εν γένει εκπαιδευτικό έργο του Τμήματος και για το λόγο αυτό η βαρύτητά της αντιστοιχεί σε επτά (7) διδακτικές μονάδες. Ο χαρα­κτήρας της είναι αμιγώς ερευνητικός και έχει ως στόχο να ασχοληθεί ο φοιτητής ή η ομάδα φοιτητών θεωρητικά με την αναλυτική διερεύνηση και την τεκμηρίωση ενός κρίσιμου θέματος που εμπίπτει στα γνωστικά αντικείμενα και τις επιστημονικές περιοχές, με τις οποίες ασχολήθηκε και εκπαιδεύτηκε κατά τη διάρκεια των προηγούμενων σπουδών του. Η ερευνητική εργασία αναφέρεται σε ανάλυση, κυρίως θεωρητική, ενός επιλεχθέντος θέματος. Περιλαμβάνει σαφή διατύπωση των στόχων και της μεθοδολογίας που θα ακολουθηθεί, τεκμηρίωση του θέματος μέσα από συγκεκριμένη επιστημονική βιβλιογραφία, καθώς και κριτικά συμπεράσματα της έρευνας. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η πρωτοτυπία του περιεχομένου της έρευνας.
Η ενασχόληση αυτή, δηλαδή η εκπόνηση μίας ερευνητικής εργασίας, έχει ως σκοπούς: να δοθεί η δυνατότητα στον φοιτητή να αποδείξει ότι έχει εμπεδώσει και αφομοιώσει όλη τη γνώση που απέκτησε κατά τη διάρκεια αυτών των σπουδών, να εξοικειωθεί με τη διαδικασία και τις μεθοδολογίες που απαιτεί η έρευνα, να συνει­δητοποιήσει τη σημασία του επιστημονικού διαλόγου κατά τις συζητήσεις που θα έχει με τον ή τους διδάσκοντες-επιβλέποντες της έρευνάς του και να αντιληφθεί τη σημα­σία της ανάγκης να αντιμετωπίζονται τα θέματα του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού όχι μονόπλευρα και μονοσήμαντα, αλλά ταυτοχρόνως, τόσο προς μία συνθετική-εφαρμο­σμένη όσο και μία αμιγώς θεωρητική κατεύθυνση.
Η εκπαιδευτική διαδικασία της εν λόγω εργα­σίας-έρευνας οδηγεί και επιβάλλει την εκπόνηση μίας διατριβής – thesis η οποία, μετά την ολοκλήρωση και έγκρισή της παρουσιάζεται και αναπτύσσεται ως διάλεξη.

Διαδικασία επιλογής, ανάθεσης και εκπόνησης
Με την έναρξη του 9ου ακαδημαϊκού εξαμήνου, και μέσα σε προθεσμία που αποφασίζεται από τη Συνέλευση του Τμήματος και αναρτάται με ανακοίνωση από τη Γραμματεία στην ιστοσελίδα, ο φοιτητής οφείλει να δηλώσει σε συνεργασία με τον Επιβλέποντα Καθηγητή το θέμα με το οποίο επιθυμεί να ασχοληθεί για την διδακτική ενότητα Θ03ΥΠ: «Ερευνητική Εργασία – Διάλεξη». Η δήλωση, που συντάσσεται σε ειδικό έντυπο σύμφωνα με το υπόδειγμα που είναι διαθέσιμο στην Ηλεκτρονική Γραμματεία του Τμήματος, περιλαμβάνει: τον τίτλο της εργασίας-έρευνας, ο οποίος είναι προσωρινός, το όνομα του διδά­σκοντα-επιβλέποντα και των μελών της τριμελούς επιτροπής, εφόσον έχουν ήδη αποφασιστεί, την επιστημονική περιοχή, καθώς και τα μαθήματα του Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος με τα οποία σχετίζεται η προτεινόμενη ερευνητική εργασία.
Είναι δυνατόν η εργασία-έρευνα να εκπονηθεί και από ομάδα φοιτητών, όχι πε­ρισσότερων από τρεις (3). Για να έχουν δικαίωμα οι φοιτητές να υποβάλουν θέμα και για να είναι δυνατόν να εξασφαλίσουν την κατ’ αρχήν αποδοχή της αίτησης για την εκπόνησή του, θα πρέπει κάθε μέλος της ομάδας των φοιτητών να έχει ολοκληρώσει τις σπουδές του 8ου ακαδημαϊκού Εξαμήνου. Είναι επίσης δυνατόν οι διδάσκοντες-επιβλέποντες να είναι περισσότεροι του ενός ή και να θεραπεύουν διαφορετικά μαθήματα αναλόγως του είδους της έρευνας που θα διεξαχθεί.
Η επιλογή των θεμάτων θα γίνεται σε συνεργασία με τον ή τους διδά­σκον­τες-επιβλέποντες και με δεδομένο ότι είναι δυνατόν να αφορούν σε γνωστικά αντι­κείμενα οποιασδήποτε επιστημονικής περιοχής του ΠΠΣ Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ενδιαφέρει τους φοιτητές. Κάθε θέμα θα πρέπει να έχει την αναγκαία έκταση ώστε, κατά τεκμήριο, να είναι εφικτή η επεξεργασία και ολοκλήρωσή του κατά τη διάρκεια ενός εξαμηνιαίου μαθήματος πλήρους εκπαιδευτικής απασχόλησης, διάρκειας 7 ωρών εβδομαδιαίως και μίας συστηματικής απασχόλησης του φοιτητή που ισοδυναμεί με την απασχόληση εβδομαδιαίως που προκύπτει από τα 14 ECTS του μαθήματος, δηλ. 14 x 25 ώρες ανά. ECTS / 13 εβδομάδες, περίπου 27 ώρες εβδομαδιαία. Η τελική επιλογή του θέμα­τος της εργα­σίας-έρευνας θα αποδεικνύεται με δήλωση σε ειδικό έντυπο, σύμφωνα με το υπόδειγμα που υπάρχει διαθέσιμο στην ψηφιακή γραμματεία στην ιστοσελίδα του Τμήματος. Ο επιβλέπων Καθηγητής μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου κοινοποιεί στη Γραμματεία του Τμήματος υπογεγραμμένη τη φόρμα δήλωσης ερευνητικής εργασίας και συναινεί με αυτόν τον τρόπο στην εκπόνηση της συγκεκριμένης εργασίας. Στο ανωτέρω έντυπο δήλωσης ο φοιτητής έπειτα από συνεννόηση με τους καθηγητές, μπορεί να αναφέρει, εφόσον γνωρίζει, τα δύο μέλη της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής, χωρίς όμως να απαιτείται από αυτά η υπογραφή.

Διάρκεια εκπόνησης
Η διάρκεια εκπόνησης της εργασίας-έρευνας και της ολοκλήρωσής της ως διατριβής-thesis είναι ένα ακαδημαϊκό Εξάμηνο από την τελική επιλογή του θέματος με δυνατότητα επέκτασης κατά δύο εξεταστικές περιόδους, δηλαδή κατά ένα ακόμα Εξάμηνο. Εφ’ όσον δεν καταστεί δυνατόν να ολοκληρωθεί η έρευνα στον προβλεπόμενο χρόνο των δύο Εξαμήνων γίνεται νέα δήλωση προς την οποία η προγενέστερη δήλωση δεν είναι κατά κανένα τρόπο δεσμευτική. Σε περιπτώ­σεις που προκύπτουν λόγοι ανωτέρας βίας ή επέρχονται ουσιαστικές αλλαγές των δε­δομένων του θέματος γίνεται δεκτή μεγαλύτερη καθυστέρηση μόνο κατ’ εξαίρεση και μετά από αίτηση του φοιτητή ή όλων των φοιτητών σε περίπτωση ομάδας μελέτης, την τεκμηριωμένη εισήγηση από τον ή τους διδάσκοντες-επιβλέποντες, καθώς και την έγκριση από τη Συνέλευση του Τμήματος. Οι φοιτητές/τριες οφείλουν να καταθέτουν στον/στην επιβλέποντα/ουσα τμήματα και ενδιάμεσες επεξεργασίες της εργασίας και να έχουν τακτικές συναντήσεις μαζί του/της κατά τη διάρκεια του 9ου εξαμήνου και σε καμία περίπτωση λιγότερες από πέντε (5).

Αλλαγή Τίτλου και Επιβλέποντα Καθηγητή της ερευνητικής εργασίας
Η τελική αποδοχή των εντύπων των ερευνητικών εργασιών γίνεται από τη Συνέλευση του Τμήματος. Τα θέματα φέρουν προσωρινό τίτλο ο οποίος δύναται να τροποποιηθεί λίγο πριν το πέρας της εκπόνησης της Ερευνητικής Εργασίας σε συνεννόηση με την Επιτροπή.
Δεν επιτρέπεται η αλλαγή Επιβλέποντος Καθηγητή χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του. Σε περίπτωση αλλαγής του επιβλέποντα Καθηγητή, είναι υποχρεωτική η έγκριση του νέου εντύπου δήλωσης της ερευνητικής εργασίας από τη Συνέλευση του Τμήματος.

Λογοκλοπή
Οι φοιτητές/τριες αναλαμβάνουν την ευθύνη να μην υποπέσουν στο παράπτωμα της λογοκλοπής. Εφόσον διαπιστωθεί λογοκλοπή κινούνται οι προβλεπόμενες πειθαρχικές διαδικασίες που προβλέπονται στον κανονισμό του Ιδρύματος.
Οι εργασίες υπόκεινται και σε ηλεκτρονικό έλεγχο λογοκλοπής από τον/τη διδάσκοντα/ουσα. Περισσότερες λεπτομέρειες στην παράγραφο 9.2 του άρθρου 10 του παρόντος Κανονισμού.
Κάθε εργασία που κατατίθεται, συνοδεύεται με την ακόλουθη υπεύθυνη δήλωση, η οποία επισυνάπτεται στο τελικό κείμενο της εργασίας:
“Βεβαιώνω ότι είμαι συγγραφέας της παρούσας εργασίας και ότι έχω αναφέρει ή παραπέμψει σε αυτή, ρητά και συγκεκριμένα, όλες τις πηγές από τις οποίες έκανα χρήση δεδομένων, ιδεών, προτάσεων ή λέξεων, είτε αυτές μεταφέρονται επακριβώς (στο πρωτότυπο ή μεταφρασμένες) είτε παραφρασμένες. Επίσης βεβαιώνω ότι αυτή η εργασία προετοιμάστηκε από εμένα προσωπικά ειδικά για την συγκεκριμένη έρευνα στο πλαίσιο του μαθήματος Ερευνητική Εργασία – Διάλεξη, υποχρεωτικό μάθημα του 9ου εξαμήνου του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών”.

Θέμα – Έκταση – Δομή
Το θέμα της εργασίας επιλέγεται από τους/τις φοιτητές/τριες σε συνεννόηση με τον/την επιβλέποντα/ουσα.
Η έκταση της εργασίας δεν μπορεί να ξεπερνάει τις 15000 λέξεις, εξαιρουμένης της βιβλιογραφίας και των τυχόν παραρτημάτων.
Η εκπόνηση της έρευνας πρέπει να ακολουθεί κοινά αποδεκτούς επιστημονικούς και ακαδημαϊκούς κανόνες εκπόνησης έρευνας και παρουσίασης ερευνητικών αποτελεσμάτων που αφορούν στη διατύπωση ερευνητικού ερωτήματος, τη σαφήνεια της ερευνητική μεθοδολογίας, την επιστημονική τεκμηρίωση, καθώς και τις συστηματικές και αξιόπιστες παραπομπές ή αναφορές. Σε σχέση με τη χρήση των πηγών – βιβλίων, άρθρων, εκθέσεων, διαδικτυακών πηγών, αρχιτεκτονικών μελετών, καλλιτεχνικών έργων κ.ο.κ – επιλέγεται ενδεδειγμένο και ενιαίο σύστημα αναφορών και σύνταξης βιβλιογραφίας και σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται η λογοκλοπή.
Η εργασία συμπεριλαμβάνει υποχρεωτικά περίληψη 300 λέξεων στα ελληνικά και αγγλικά, καθώς και 5 κατά το μέγιστο λέξεις-κλειδιά. Η δομή της εργασίας προκύπτει σε συνεννόηση με τον/την επιβλέποντα/ουσα.
Ενδεικτικά, η εργασία μπορεί να διαρθρώνεται ως εξής:
Πίνακας περιεχομένων
Κατάλογος πινάκων, εικόνων, διαγραμμάτων, χαρτών, σχεδίων κ.λ.π. Περίληψη στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα (περ. 300 λέξεων).
Εισαγωγή, η οποία θα οριοθετεί το αντικείμενο, τον/τους στόχο/ους, τα ερευνητικά ερωτήματα και τις υποθέσεις της έρευνας και θα εισάγει τη μεθοδολογία και τη διάρθρωση της εργασίας.
Κυρίως μέρος, με διάρθρωση των κεφαλαίων (και ενδεχόμενων ενοτήτων και υποενοτήτων), όπου αναπτύσσεται η κεντρική θεματική με γνώμονα τα ερευνητικά ερωτήματα και τη μεθοδολογία που μπορεί να περιλαμβάνουν θεωρητική και βιβλιογραφική ανασκόπηση, ενδεχόμενη μελέτη περίπτωσης ή παραδειγμάτων, ανάλυση αρχιτεκτονικών και καλλιτεχνικών έργων, μελετών κλπ.
Ενότητα συμπερασμάτων, όπου θα επισημαίνεται η νέα γνώση που αποκτήθηκε από την έρευνα και θα διαφαίνεται η κριτική τοποθέτηση των φοιτητών/τριων πάνω στο υπό μελέτη ζήτημα. Τα συμπεράσματα μπορούν να παρέχουν μια συνοπτική επισκόπηση της έρευνας, επικεντρώνοντας κυρίως στα βασικά ή πρωτογενή αποτελέσματα.
Βιβλιογραφία
Παρατήματα
Η εργασία παραδίδεται σε επιμελημένο τεύχος στο συμπεριλαμβάνονται τα παραπάνω, με ενδεχόμενες εικόνες, πίνακες, σχέδια, σε ένα ενιαίο σύνολο.
Στο εξώφυλλο της εργασίας θα αναγράφονται υποχρεωτικά τα ονόματα των φοιτητών/τριών, ο τίτλος της εργασίας καθώς και ο μήνας και το έτος εξέτασης (π.χ. Μάρτιος 2025).
Στην πρώτη εσωτερική σελίδα θα αναγράφονται υποχρεωτικά:
Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης,
ο τίτλος της εργασίας,
το όνομα του/της επιβλέποντος/ουσας και της τριμελούς εισηγητικής επιτροπής με τις ιδιότητες των μελών
το όνομα ή τα ονόματα του/της φοιτητή/τριας ή των φοιτητών/τριών, ο μήνας και
το έτος εξέτασης (π.χ. Μάρτιος 2025).
Στο εσωτερικό της πρώτης σελίδας θα πρέπει να αναγράφεται το κείμενο σχετικά με τη λογοκλοπή:
“Βεβαιώνω ότι είμαι συγγραφέας της παρούσας εργασίας και ότι έχω αναφέρει ή παραπέμψει σε αυτή, ρητά και συγκεκριμένα, όλες τις πηγές από τις οποίες έκανα χρήση δεδομένων, ιδεών, προτάσεων ή λέξεων, είτε αυτές μεταφέρονται επακριβώς (στο πρωτότυπο ή μεταφρασμένες) είτε παραφρασμένες. Επίσης βεβαιώνω ότι αυτή η εργασία προετοιμάστηκε από εμένα προσωπικά ειδικά για την συγκεκριμένη έρευνα ή το συγκεκριμένο μάθημα/σεμινάριο/πρόγραμμα σπουδών”.

Παρουσίαση και αξιολόγηση της Αρχιτεκτονικής Έρευνας – Διάλεξης
Η εκπόνηση της ερευνητικής εργασίας έχει διάρκεια κατ’ ελάχιστο ένα ακαδημαϊκό
εξάμηνο. Οι παρουσιάσεις των ερευνητικών διπλωματικών εργασιών γίνονται κατά τις 3 προβλεπόμενες περιόδους, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της εξεταστικής περιόδου των μαθημάτων (Φεβρουαρίου, Ιουνίου και Σεπτεμβρίου), στις ημερομηνίες που αναγράφονται στο ακαδημαϊκό ημερολόγιο.
Με την ολοκλήρωση της εργασίας και με τη σύμφωνη γνώμη του/της επιβλέποντος/ουσας, οι φοιτητές/τριες δύνανται να παρουσιάσουν την εργασία τους και να εξεταστούν στο πλαίσιο της σχετικής εξεταστικής περιόδου. Η ανακοίνωση με τις σχετικές προθεσμίες για την για παρουσίαση/εξέταση ερευνητικών διπλωματικών εργασιών αναρτάται στην ιστοσελίδα του Τμήματος.
Η εργασία παρουσιάζεται δημόσια ενώπιον ακροατηρίου, με τη μορφή διάλεξης
διάρκειας 30 λεπτών. Ακολουθεί διάστημα 10- 15 λεπτών για διευκρινίσεις και
ερωτήσεις από τους/τις βαθμολογητές/τριες (επιβλέπων/ουσα και
αξιολογητής/τρια) και το ακροατήριο.
Εντός μίας εβδομάδας από την επιτυχή εξέτασή της, η εργασία κατατίθεται από
τους/τις φοιτητές/τριες:
– σε έντυπη και ψηφιακή μορφή στη βιβλιοθήκη του Τμήματος
– σε έντυπη και ψηφιακή μορφή (pdf) στα μέλη της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής.
Η αξιολόγηση της εργασίας γίνεται από την τριμελή συμβουλευτική επιτροπή με γνώμονα την επιστημονική της συγκρότηση, καθώς και την επιμέλεια και πληρότητα σε σχέση με τα ερευνητικά ερωτήματα.
Ο τελικός βαθμός προκύπτει από τον μέσο όρο των τριών (3) βαθμολογιών και ανακοινώνεται από τη Γραμματεία.
Κάθε δημοσίευση ολόκληρης ή μέρους της εργασίας, σε ηλεκτρονικό ή έντυπο μέσο, μπορεί να γίνεται μόνο μετά από συνεννόηση με τον/τη επιβλέποντα/ουσα ή
τους επιβλέποντες/ουσες καθηγητές. Στη δημοσίευση, πρέπει υποχρεωτικά να αναφέρονται:
• ότι πρόκειται για ερευνητική εργασία που εκπονήθηκε στο τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΘ
• η τριμελής συμβουλευτική επιτροπή των καθηγητών