Το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης πληροφορήθηκε τα σχέδια κατεδάφισης του κτιρίου του Οργανισμού Λιμένος Πατρών (ΟΛΠΑ), προς τα οποία εκφράζει την ομόφωνη και κατηγορηματική του αντίθεση, καθώς πρόκειται για έργο σπουδαίας αρχιτεκτονικής αξίας, ένα από τα ελάχιστα ιδιαιτέρως αξιόλογα δείγματα μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής στην Πόλη των Πατρών και, ευρύτερα, την Αχαϊα, χαρακτηριστικό τοπόσημο κατά μήκος του παραλιακού μετώπου της πόλης, άριστα σχεδιασμένο δημόσιο κτίριο και σημαντικότατο τεκμήριο της τοπικής κοινωνικής και οικονομικής ζωής και ιστορίας και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς στο επίπεδο του συνόλου της χώρας.
Το κτίριο του ΟΛΠΑ σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Αλέξη Συριόπουλο (1941–1992), και επιλέχθηκε προς υλοποίηση μετά από την απονομή του Α’ Βραβείου σε ανοικτό πανελλήνιο αρχιτεκτονικό διαγωνισμό. Υλοποιήθηκε σε πιστή εφαρμογή των σχεδίων και ολοκληρώθηκε το 1971.
Πρόκειται για ένα σπάνιας σχεδιαστικής συνέπειας και αρτιότητας δείγμα της ελληνικής Μοντέρνας αρχιτεκτονικής, που, παρά τους ποικίλους περιορισμούς της εποχής, παρουσιάζει
- σαφή οργάνωση των λειτουργιών,
- αρτιότατη συνολική μορφοπλαστική σύνθεση,
- διάπλαση χώρων σπάνιας ποιότητας, όπως η είσοδος και οι μεταβατικοί χώροι καθ’ όλο το ύψος του κτιρίου, αλλά και οι χώροι γραφείων,
- χαρακτηριστική διαμόρφωση των όψεων σε συμφωνία με τις διεθνείς τάσεις της εποχής, και ταυτόχρονα με πρωτοποριακά βιοκλιματικά στοιχεία (brise soleil, διαμπερείς διατάξεις κλπ.),
- εκφραστική αξιοποίηση του εμφανoύς σκυροδέματος και των δυνατοτήτων του
Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του κτιρίου επιτυγχάνει βέλτιστη σχέση
- μορφής, κατασκευής και υφής,
- πλήρων, διάτρητων και κενών,
- φωτός και σκιάς,
γεγονός που αφ΄εαυτού συνιστά τεκμήριο ποιότητας και κριτήριο προστασίας και διατήρησης.
Η ισορροπημένη συνύπαρξη υπαίθριων, ημιυπαίθριων και κλειστών χώρων συγκροτεί ένα ιδιαίτερα υψηλής ποιότητας παράδειγμα δημόσιας αρχιτεκτονικής της μεταπολεμικής περιόδου, εξαιρετικά σπάνιο την Ελλάδα.
Παρά τη σχετικά μικρή ηλικία του κτιρίου, η αξία του έχει αναγνωριστεί ήδη ευρύτατα από την επιστημονική κοινότητα. Έχει αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικής ημερίδας. Έχει συμπεριληφθεί στο ψηφιακό αρχείο ελληνικής αρχιτεκτονικής DOMa Index. Έχει τέλος συμπεριληφθεί ως αντιπροσωπευτικό έργο της Μοντέρνας περιόδου, στην πλέον πρόσφατη ειδική έκδοση ‘Πάτρα: Πόλη και Αρχιτεκτονική 1821–2021’ (ΤΑΜΠΠ και Ίδρυμα Σταυροπούλου, 2023) η οποία παρουσιάζει τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά έργα της πόλης των τελευταίων δύο αιώνων, τα περισσότερα των οποίων, αν και στη συντριπτική πλειοψηφία τους είναι ιδιωτικά κτίρια μικρότερης σημασίας, είναι ήδη κηρυγμένα μνημεία ή διατηρητέα.
Η προτεινόμενη κατεδάφιση του κτιρίου του ΟΛΠΑ, σε περίπτωση που επιτραπεί, θα συνιστούσε μη αναστρέψιμη απώλεια για την αρχιτεκτονική και πολιτιστική ταυτότητα της Πάτρας, μιας πόλης με πολύ περιορισμένο αριθμό αξιόλογων παραδειγμάτων μοντέρνας αρχιτεκτονικής και, ακόμα λιγότερα δημόσια κτίρια ποιότητας.
Η δημόσια ιδιοκτησία του και η ανεπίτρεπτη, ήδη πολυετής, εγκατάλειψη και υποβάθμιση του καθιστούν ακόμη πιο ισχυρή την ανάγκη προστασίας του, όχι μόνο για λόγους διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομίας, αλλά και για λόγους δημόσιου ήθους και συμφέροντος.
Το επιχείρημα της φθοράς του κτιρίου προφανώς αγνοεί τις σύγχρονες τεχνικές δυνατότητες προστασίας και αποκατάστασης, που βρίσκουν ήδη ευρύτατη εφαρμογή και στη χώρα μας. Είναι αδιανόητο αυτές οι τεχνικές δυνατότητες να μην αξιοποιούνται για την προστασία της κληρονομιάς. Αγνοεί επίσης τις σύγχρονες αρχές βιωσιμότητας, πολιτιστικής διαχείρισης και αστικής αναζωογόνησης, καθώς το κτίριο, λόγω θέσεως και μορφής, δύναται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την αναζωογόνηση και την ουσιαστική αναβάθμιση του παραλιακού μετώπου της Πάτρας.
Το κτίριο μπορεί να φιλοξενήσει πολιτιστικές, εκπαιδευτικές ή διοικητικές χρήσεις, προσφέροντας έναν ζωντανό δημόσιο χώρο, σύγχρονο στη λειτουργία του και ταυτόχρονα άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορική μνήμη και την ταυτότητα του τόπου.
Για τους λόγους αυτούς, η Συνέλευση του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, το κατά νόμον αντιπροσωπευτικό επιστημονικό και διοικητικό όργανο του Τμήματος, με ομόφωνη απόφασή της κατά την συνεδρίαση της 11/02/2026, διατυπώνει την ομόφωνη αντίθεσή της στην κατεδάφιση του κτιρίου του Οργανισμού Λιμένος Πατρών, υποβάλλει προς κάθε αρμόδιο το αίτημα θεσμικής προστασίας του και δηλώνει τη διαθεσιμότητα του Τμήματος να συνεργαστεί με κάθε αρμόδιο για τη διατήρηση, αποκατάσταση και επανάχρηση του εξαιρετικού αυτού αρχιτεκτονικού έργου.
Ο Πρόεδρος και τα μέλη του Διδακτικού Προσωπικού καλωσορίζουν τους νεοεισαχθέντες φοιτητές του Τμήματος.
Στόχος μας είναι η παροχή των κατάλληλων εργαλείων, σε κάθε μέλος του Τμήματος. Επιλέξτε εδώ για να δείτε τις